GR FR DE ES EN
30.9 C
Athens

Εφημερίδα - Ανθρώπινα Νέα ©

Τρίτη, 21 Σεπτεμβρίου, 2021

Αναπτυξιακή

Διαβάστε ακόμη

Η αναπτυξιακή πολιτική βρίσκεται στο επίκεντρο των εξωτερικών πολιτικών της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Αποσκοπεί στην εξάλειψη της φτώχειας, στην προώθηση της βιώσιμης ανάπτυξης, στην προάσπιση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και της δημοκρατίας, στην προώθηση της ισότητας των φύλων και στην αντιμετώπιση των περιβαλλοντικών και κλιματικών προκλήσεων. Η ΕΕ εργάζεται σε παγκόσμια κλίμακα και είναι ο μεγαλύτερος αναπτυξιακός χορηγός στον κόσμο. Η συνεργασία με τα κράτη μέλη της ΕΕ και η ευθυγράμμιση με το θεματολόγιο των Ηνωμένων Εθνών για τη βιώσιμη ανάπτυξη για το 2030 είναι καίριας σημασίας για την αποτελεσματική παροχή βοήθειας.

Νομική βάση

Άρθρο 21 παράγραφος 1 της Συνθήκης για την Ευρωπαϊκή Ένωση (ΣΕΕ): συνολική εντολή και κατευθυντήριες αρχές στον τομέα της αναπτυξιακής συνεργασίας της ΕΕ·
Τα άρθρα 4 παράγραφοι 4 και 208 έως 211 της Συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΣΛΕΕ)·
Άρθρα 312 έως 316 της ΣΛΕΕ: δημοσιονομικά θέματα·
Η συμφωνία του Κοτονού (για την ομάδα κρατών της Αφρικής, της Καραϊβικής και του Ειρηνικού (ΑΚΕ) και διάφορες διμερείς συμφωνίες σύνδεσης (σύμφωνα με το άρθρο 217 της ΣΛΕΕ) βρίσκονται επί του παρόντος υπό επαναδιαπραγματεύσεις: ειδικές συμφωνίες συνεργασίας.

Πλαίσιο πολιτικής

Η Ευρωπαϊκή Ένωση στηρίζει τις αναπτυσσόμενες χώρες προωθώντας τη βιώσιμη ανάπτυξη. Ο μακροπρόθεσμος στόχος είναι η εξάλειψη της φτώχειας, στόχος που έχει κεντρική σημασία για τις εξωτερικές πολιτικές της ΕΕ από την ίδρυση του Ευρωπαϊκού Ταμείου Ανάπτυξης (ΕΤΑ) βάσει της Συνθήκης της Ρώμης του 1957. Το ΕΤΑ κάλυπτε πρώην αποικίες στις περιοχές της Αφρικής, της Καραϊβικής και του Ειρηνικού (ΑΚΕ). Από την 1η Ιανουαρίου 2021, δεν θα διατεθούν νέα κονδύλια στο ΕΤΑ, αλλά η υλοποίηση των έργων του θα συνεχιστεί για κάποιο χρονικό διάστημα. Επί του παρόντος, η ΕΕ συνεργάζεται με περίπου 160 χώρες σε όλο τον κόσμο, με επίκεντρο τις χώρες ΑΚΕ, τις χώρες που φιλοδοξούν να γίνουν μέλη της ΕΕ, τους εταίρους της ΕΕ στην Ανατολική και Νότια Γειτονία, την Ασία και τη Λατινική Αμερική.

Η ΕΕ και τα κράτη μέλη της από κοινού είναι ο μεγαλύτερος χορηγός βοήθειας στον κόσμο,παρέχοντας 74,4 δισεκατομμύρια ευρώ σε επίσημη αναπτυξιακή βοήθεια (ΕΑΒ) το 2018. ” αναπτυξιακή συνεργασία αποτελεί κοινή αρμοδιότητα της ΕΕ: η Ένωση είναι σε θέση να εφαρμόσει κοινή αναπτυξιακή πολιτική, υπό την προϋπόθεση ότι δεν εμποδίζει τα κράτη μέλη να ασκούν τις δικές τους αρμοδιότητες στο θέμα αυτό. Το επίπεδο συνεργασίας είναι τέτοιο ώστε οι αναπτυξιακοί οργανισμοί των κρατών μελών συχνά εφαρμόζουν προγράμματα που χρηματοδοτούνται από την ΕΕ.

Η ΕΕ έχει καταστεί διεθνής ηγέτης στη συνοχή των πολιτικών, προσπαθώντας να ενσωματώσει τους αναπτυξιακούς στόχους σε όλες τις πολιτικές της που επηρεάζουν τις αναπτυσσόμενες χώρες. Για τον σκοπό αυτό, το 2005 ενέκρινε πολιτική δέσμευση με θέμα «Συνοχή της αναπτυξιακής πολιτικής» (ΣΑΠ). Το 2009, η στρατηγική αυτή ομαδοποιήθηκε σε πέντε τομείς: (1) Εμπόριο και χρηματοδότηση· (2) αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής· (3) Διασφάλιση της παγκόσμιας επισιτιστικής ασφάλειας· (4) Κάνοντας τη μετανάστευση να λειτουργεί για την ανάπτυξη· και (5) Ενίσχυση των δεσμών και των συνεργειών μεταξύ ασφάλειας και ανάπτυξης στο πλαίσιο ενός παγκόσμιου θεματολογίου για την οικοδόμηση της ειρήνης. Μια διετής έκθεση της Επιτροπής παρακολουθεί την πρόοδο της ΕΕ στον τομέα της ΣΑΠ· η πιο πρόσφατη δημοσιεύθηκε τον Ιανουάριο του 2019.

Η αναπτυξιακή βοήθεια είναι περιορισμένος πόρος. Για τον λόγο αυτόν, η ΕΕ δεσμεύεται να βοηθήσει την αποτελεσματικότητα και προωθεί τις στενές σχέσεις με τις χώρες εταίρους στον προγραμματισμό και την υλοποίηση αναπτυξιακών δράσεων. Ο «κώδικας συμπεριφοράς της ΕΕ του 2007 για τον καταμερισμό της εργασίας στην αναπτυξιακή πολιτική» και το «επιχειρησιακό πλαίσιο για την αποτελεσματικότητα της βοήθειας» του 2011 εγκρίθηκαν και τα δύο με αυτό κατά νου. Οι προσπάθειες αυτές συνάδουν με τις διεθνείς δράσεις που ανταποκρίνονται στη δήλωση του ΟΟΣΑ του Παρισιού του 2005, η οποία προωθεί την «ιδιοκτησία, την εναρμόνιση, την ευθυγράμμιση, τα αποτελέσματα και την αμοιβαία λογοδοσία» στην αναπτυξιακή βοήθεια. Το διεθνές πλαίσιο για την αποτελεσματικότητα της βοήθειας έχει υποβληθεί σε δύο αναθεωρήσεις, στο θεματολόγιο δράσης της Άκρας (2008) και στην εταιρική σχέση Busan για την αποτελεσματική αναπτυξιακή συνεργασία (2011).

Το θεματολόγιο των Ηνωμένων Εθνών για τη βιώσιμη ανάπτυξη 

Η ΕΕ συμμετείχε ενεργά στην κατάρτιση των Ηνωμένων Εθνών για τη βιώσιμη ανάπτυξη με το 2030 , το οποίο θεσπίζει ένα νέο παγκόσμιο πρότυπο που θα συμβάλει στην εξάλειψη της φτώχειας και στην επίτευξη βιώσιμης ανάπτυξης. Εγκρίθηκε στη Νέα Υόρκη τον Σεπτέμβριο του 2015 και αποτελεί συνέχεια των Αναπτυξιακών Στόχων της Χιλιετίας (ΑΣΧ) με ένα νέο σύνολο 17 Στόχων Βιώσιμης Ανάπτυξης (ΣΒΑ), με επίκεντρο τους οικονομικούς, κοινωνικούς, περιβαλλοντικούς και στόχους διακυβέρνησης που πρέπει να επιτευχθούν έως το 2030. Η ΕΕ και τα κράτη μέλη της υπέβαλαν κοινή συγκεφαλαιωτική έκθεση στο πολιτικό φόρουμ υψηλού επιπέδου των Ηνωμένων Εθνών για πρώτη φορά τον Σεπτέμβριο του 2019. Το έγγραφο επικεντρώθηκε στις δράσεις της ΕΕ για την επίτευξη της Ατζέντας 2030 και θα εκδίδεται κάθε τέσσερα χρόνια.

Νέα ευρωπαϊκή συναίνεση για την ανάπτυξη και το θεματολόγιο της ΕΕ για την αλλαγή

Μετά την έγκριση του θεματολογίου για το 2030, η ΕΕ συμφώνησε σε αναθεωρημένη έκδοση της ευρωπαϊκής κοινής αντίληψης για την ανάπτυξη του 2005 , η οποία βασίστηκε στους ΑΣΧ. Η νέα συναίνεση καθορίζει τις βασικές αρχές των ΣΒΑ και μια στρατηγική για την επίτευξή τους, η οποία θα καθοδηγήσει την αναπτυξιακή πολιτική της ΕΕ και των κρατών μελών της κατά τα επόμενα 15 χρόνια μέσω των εξωτερικών και εσωτερικών πολιτικών τους. Η εξάλειψη της φτώχειας παραμένει ο πρωταρχικός στόχος της ευρωπαϊκής αναπτυξιακής πολιτικής. Η συναίνεση υπογράφηκε στις 7 Ιουνίου 2017 από τον Πρόεδρο του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, τον Πρωθυπουργό της Μάλτας εξ ονόματος του Συμβουλίου της ΕΕ και των κρατών μελών, τον Πρόεδρο της Επιτροπής και τον Αντιπρόεδρο της Επιτροπής / Ύπατο Εκπρόσωπο της Ένωσης για θέματα εξωτερικής πολιτικής και πολιτικής ασφαλείας.

Εσωτερικά, η Επιτροπή δημοσίευσε ανακοίνωση τον Νοέμβριο του 2016 με τίτλο «Επόμενα βήματα για ένα βιώσιμο ευρωπαϊκό μέλλον», η οποία ενσωματώνει τους ΣΒΑ στο ευρωπαϊκό πλαίσιο πολιτικής και στις τρέχουσες προτεραιότητες της ΕΕ. Πέρα από τα σύνορά της, η ΕΕ επανέφερε τον στόχο να δαπανήσει το 0,7% του ΑΕΕ της για αναπτυξιακή βοήθεια, σύμφωνα με τις δεσμεύσεις που αναλήφθηκαν στο θεματολόγιο δράσης της Αντίς Αμπέμπα (που εγκρίθηκε τον Ιούλιο του 2015), το οποίο θέτει τα θεμέλια που απαιτούνται για την εφαρμογή του θεματολογίου για το 2030.

Επιπλέον, η αναπτυξιακή πολιτική της ΕΕ ακολουθεί το θεματολόγιο της ΕΕ για την αλλαγή. Το παρόν θεματολόγιο εγκρίθηκε από το Συμβούλιο τον Μάιο του 2012 με στόχο την αύξηση του αντικτύπου της αναπτυξιακής πολιτικής της ΕΕ. Καθιερώνει την «προώθηση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, της δημοκρατίας, του κράτους δικαίου και της χρηστής διακυβέρνησης» και της «χωρίς αποκλεισμούς και βιώσιμης ανάπτυξης» ως τους δύο βασικούς πυλώνες της αναπτυξιακής πολιτικής. Το κείμενο αναφέρει επίσης ότι οι πόροι θα πρέπει να στοχεύουν σε «χώρες που έχουν μεγαλύτερη ανάγκη», συμπεριλαμβανομένων των εύθραυστων κρατών και των λιγότερο ανεπτυγμένων χωρών (ΛΑΧ). Θεσπίζεται μια νέα αρχή «διαφοροποίησης» για την προσαρμογή του όγκου και των μέσων βοήθειας στις ειδικές ανάγκες και τις κυβερνητικές επιδόσεις κάθε χώρας.

Νομοθετικό και δημοσιονομικό πλαίσιο

Τα χρηματοδοτικά μέσα της ΕΕ για την εξωτερική δράση (βλέπε πίνακα 1 κατωτέρω) θα αλλάξουν ως αποτέλεσμα των διαπραγματεύσεων του νέου πολυετούς δημοσιονομικού πλαισίου της ΕΕ για την εε για την 2021-2027 (βλέπε χωριστό ενημερωτικό δελτίο 1.4.3 για το θέμα αυτό), το οποίο ξεκίνησε το 2018 και ολοκληρώθηκε υπό τη γερμανική Προεδρία το δεύτερο εξάμηνο του 2020.. Τον Ιούνιο του 2018, η Επιτροπή είχε δρομολογήσει πρόταση για ένα μέσο γειτονίας, ανάπτυξης και διεθνούς συνεργασίας (NDICI) που συγχωνεύει τα περισσότερα από τα υφιστάμενα μέσα.

 

Ρόλος του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου

Νομικό πλαίσιο. Το άρθρο 209 της ΣΛΕΕ ορίζει ότι το Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο, «ενεργώντας σύμφωνα με τη συνήθη νομοθετική διαδικασία, θεσπίζουν τα αναγκαία μέτρα για την εφαρμογή της πολιτικής αναπτυξιακής συνεργασίας». Αυτό θέτει και τα δύο θεσμικά όργανα σε ισότιμη βάση, καθιστώντας την ανάπτυξη έναν από τους ελάχιστους τομείς εξωτερικής πολιτικής στους οποίους το Κοινοβούλιο κατέχει τέτοιες εξουσίες. Οι διαπραγματεύσεις για τον κανονισμό για τα μέσα εξωτερικής χρηματοδότησης της ΕΕ, ιδίως του DCI, υπογράμμισαν τη σημασία του έργου του Κοινοβουλίου ως συννομοθέτη και οδήγησαν στη δημιουργία νέων μηχανισμών για την ενίσχυση του κοινοβουλευτικού ελέγχου. Το 2014, για πρώτη φορά, η Επιτροπή και η Επιτροπή Ανάπτυξης του Κοινοβουλίου διεξήγαγαν στρατηγικό διάλογο, επιτρέποντας στο Κοινοβούλιο να συμμετάσχει στη διαδικασία λήψης αποφάσεων για τα έγγραφα προγραμματισμού DCI·
Κοινοβουλευτικός έλεγχος σχετικά με την εφαρμογή της πολιτικής. Το Κοινοβούλιο έχει το δικαίωμα να αμφισβητεί την Επιτροπή και ακόμη και να αντιτίθεται στην εφαρμογή αποφάσεων κάθε φορά που διαπιστώνει ότι οι προτάσεις προωθούν σκοπούς άλλους από την ανάπτυξη (π.χ. εμπόριο, καταπολέμηση της τρομοκρατίας κ.λπ.) ή ότι η Επιτροπή υπερβαίνει τις αρμοδιότητές της. Το Κοινοβούλιο ασκεί επίσης έλεγχο συζητώντας τακτικά τις πολιτικές με την Επιτροπή, τόσο σε επίσημο όσο και σε ανεπίσημο πλαίσιο. Η ενδιάμεση επανεξέταση των μέσων συνεργασίας και ανάπτυξης πραγματοποιήθηκε την περίοδο 2017-2018. Το Κοινοβούλιο συμμετείχε στην αναθεώρηση αυτή στο πλαίσιο του στρατηγικού διαλόγου με την Επιτροπή.
Αρμόδια για τον προϋπολογισμό αρχή. Η Συνθήκη της Λισαβόνας θεσπίζει το Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο ως κοινή αρμόδια για τον προϋπολογισμό αρχή της Ένωσης. Για το επταετές ΠΔΠ, το Συμβούλιο διατηρεί την πρωταρχική εξουσία λήψης αποφάσεων, αλλά απαιτεί τη συγκατάθεση του Κοινοβουλίου για την έγκριση του πλαισίου (άρθρο 312 της ΣΛΕΕ). Για τον ετήσιο προϋπολογισμό, το άρθρο 314 της ΣΛΕΕ θεσπίζει διαδικασία που περιλαμβάνει μία ανάγνωση από το Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο. Μόλις ολοκληρωθούν αυτές οι αναγνώσεις, το Κοινοβούλιο μπορεί να εγκρίνει ή να απορρίψει τον προϋπολογισμό. Στον τομέα της διεθνούς συνεργασίας, η Επιτροπή Ανάπτυξης του Κοινοβουλίου παρακολουθεί τις συζητήσεις για τον προϋπολογισμό και διατυπώνει συγκεκριμένες προτάσεις σχετικά με τις γραμμές του προϋπολογισμού που εμπίπτουν στην αρμοδιότητά της.

ΠΗΓΗ ΑΠΕ-ΜΠΕ

Προηγούμενο άρθροΔιάλογος
Επόμενο άρθροΠροβληματικό

Τελευταία άρθρα

Διαδήλωση

Προφυλακιστέος

Γενέθλια

Παρέμβασή

Κινητοποιήσεις