Εξήντα επτά χρόνια συμπληρώνονται από το τραγικό ναυάγιο που σημάδεψε τη δημιουργία της Λίμνης Πλαστήρα και βύθισε στο πένθος το Νεοχώρι και ολόκληρη την περιοχή της Καρδίτσας.
Τον Δεκέμβριο του 1959, το φράγμα Ταυρωπού είχε αρχίσει να γεμίζει με νερό το οροπέδιο της Νεβρόπολης. Καλλιεργήσιμες εκτάσεις, βοσκότοποι και δρόμοι είχαν πλημμυρίσει, ενώ η οδική σύνδεση των χωριών με την Καρδίτσα είχε διακοπεί. Η μετακίνηση των κατοίκων γινόταν πλέον με βάρκες, καθώς οι νέοι δρόμοι δεν είχαν ακόμη διαμορφωθεί.
Ένας κάτοικος του Νεοχωρίου είχε αγοράσει μια βάρκα και εκτελούσε καθημερινά δρομολόγια μεταξύ Τσαρδακίου και Νεοχωρίου, εξυπηρετώντας τους κατοίκους των γύρω κοινοτήτων. Η νέα λίμνη είχε αλλάξει ριζικά την καθημερινότητα, δημιουργώντας ταυτόχρονα νέες ανάγκες και κινδύνους.
Η μοιραία διαδρομή
Το απόγευμα της 5ης Δεκεμβρίου 1959, παραμονή της γιορτής του Αγίου Νικολάου, είκοσι άνθρωποι επιβιβάστηκαν στη βάρκα από την περιοχή Τσαρδάκι, με προορισμό την απέναντι όχθη, κοντά στη σημερινή θέση του Βοτανικού Κήπου Νεοχωρίου. Οι περισσότεροι ήταν εργάτες που απασχολούνταν στα έργα της λίμνης και επέστρεφαν στα σπίτια τους, μεταφέροντας προμήθειες και δώρα για τις οικογένειές τους.
Οι καιρικές συνθήκες ήταν ιδιαίτερα δυσμενείς. Παρά τις προειδοποιήσεις να παραμείνουν στο Τσαρδάκι, όπου λειτουργούσε καφενείο και παντοπωλείο, οι επιβάτες αποφάσισαν να ξεκινήσουν. Η βάρκα ήταν υπερφορτωμένη, ενώ δεν υπήρχαν σωσίβια ή άλλα μέσα προστασίας. Κανείς από τους επιβαίνοντες, ούτε και ο βαρκάρης, δεν γνώριζε κολύμπι.
Πριν η βάρκα διανύσει τη μισή απόσταση, ο δυνατός άνεμος και τα παγωμένα νερά προκάλεσαν την ανατροπή της. Και οι είκοσι επιβαίνοντες έχασαν τη ζωή τους. Οι σοροί εντοπίστηκαν έπειτα από μεγάλο χρονικό διάστημα, ύστερα από έρευνες ομάδων δυτών. Η είδηση συγκλόνισε την Ελλάδα και η τοπική κοινωνία βυθίστηκε σε βαρύ πένθος.
Η μνήμη των θυμάτων
Σύμφωνα με την έρευνα του εκπαιδευτικού και προέδρου του Πολιτιστικού Συλλόγου Νέων Νεοχωρίου, Γιώργου Καραντώνη, εγγονού ενός από τα θύματα, δεκαεπτά από τους νεκρούς ήταν κάτοικοι του Νεοχωρίου. Μέσα από μαρτυρίες, φωτογραφίες και ιστορικά τεκμήρια, προσπάθησε να αποκαταστήσει στη συλλογική μνήμη το χρονικό της τραγωδίας.
Το 2019, με πρωτοβουλία του τότε δημάρχου Λίμνης Πλαστήρα και συγγραφέα τοπικής ιστορίας Παναγιώτη Νάνου, πραγματοποιήθηκε διημερίδα με αφορμή τη συμπλήρωση 60 χρόνων από τη δημιουργία της λίμνης. Η πρώτη ημέρα ήταν αφιερωμένη στους ανθρώπους που χάθηκαν στο ναυάγιο.
Ιστορικό και φωτογραφικό υλικό για τη δημιουργία της λίμνης, την αγροτική ζωή της περιοχής και το δυστύχημα παρουσιάζεται σε μόνιμη έκθεση στον Βοτανικό Κήπο Νεοχωρίου. Η έκθεση φωτίζει τις μεγάλες αλλαγές που έφερε το έργο, αλλά και το κοινωνικό και οικονομικό κόστος για τις κοινότητες που έχασαν καλλιεργήσιμες εκτάσεις και σημαντικές πηγές εισοδήματος.
Η κατασκευή της λίμνης συνέβαλε στην παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας, στην ύδρευση και την άρδευση της πεδιάδας της Καρδίτσας, αλλά οδήγησε παράλληλα σε μετακινήσεις πληθυσμών και μαζική μετανάστευση. Σήμερα, η Λίμνη Πλαστήρα αποτελεί σημαντικό φυσικό και αναπτυξιακό πόρο, καθώς και βασικό στοιχείο της ταυτότητας της περιοχής.
Η μνήμη των είκοσι θυμάτων παραμένει ζωντανή. Το 2027, με τη συμπλήρωση ενός αιώνα από την επίσκεψη του πρώτου κλιμακίου που εξέτασε την εφικτότητα του έργου, ο δήμος προγραμματίζει την έκδοση επετειακού λευκώματος, στο οποίο θα περιλαμβάνεται ειδικό κεφάλαιο για το ναυάγιο και σπάνιο φωτογραφικό υλικό.