Δεκάδες Ευρωπαίοι διπλωμάτες επιλέγουν να παραμείνουν στο Κίεβο, παρά τις ρωσικές προειδοποιήσεις για άμεσο κίνδυνο, τις συνεχείς αεροπορικές επιθέσεις και τις σοβαρές διακοπές σε ηλεκτρικό ρεύμα και νερό. Για τους ίδιους, η παρουσία τους στην ουκρανική πρωτεύουσα αποτελεί τόσο διπλωματική υποχρέωση όσο και έμπρακτο μήνυμα στήριξης προς την Ουκρανία.
Ο πρέσβης της Δανίας στην Ουκρανία, Τόμας Λουντ-Σόρενσεν, περιέγραψε με χιούμορ τις δύσκολες συνθήκες διαβίωσης, σχολιάζοντας πως, ακόμη και αν κάποιος δεν μπορεί να κάνει ντους, αυτό δεν συγκρίνεται με τον κίνδυνο που δημιουργούν οι επιθέσεις. Η φράση του αποτυπώνει την προσπάθεια των διπλωματών να διατηρούν την ψυχραιμία τους μέσα σε μια πόλη που δοκιμάζεται καθημερινά.
Παραμονή παρά τις προειδοποιήσεις της Μόσχας
Η απόφαση των διπλωματικών αποστολών να παραμείνουν στο Κίεβο ήρθε μετά την προειδοποίηση του ρωσικού υπουργείου Εξωτερικών προς ξένους πολίτες και διπλωμάτες να εγκαταλείψουν την πόλη. Η Μόσχα υποστήριξε ότι όσοι αγνοήσουν την προειδοποίηση θα βρεθούν σε «θανάσιμο κίνδυνο» και διευκρίνισε ότι δεν θα αναλάβει ευθύνη για πιθανές συνέπειες.
Παρά την προειδοποίηση, οι πρέσβεις της Δανίας, της Γερμανίας, της Ιταλίας, της Ισπανίας, της Σουηδίας, της Γαλλίας, της Πολωνίας και της Εσθονίας δήλωσαν ότι θα συνεχίσουν να εργάζονται από την ουκρανική πρωτεύουσα. Αντίστοιχη στάση κράτησαν και οι Ηνωμένες Πολιτείες, οι οποίες δεν έδειξαν πρόθεση να απομακρύνουν το προσωπικό τους.
«Πρόκειται για ψυχολογικό πόλεμο»
Ο Δανός πρέσβης εκτίμησε ότι οι απειλές εντάσσονται σε μια ευρύτερη προσπάθεια εκφοβισμού και άσκησης πίεσης στις ευρωπαϊκές κοινωνίες. Όπως ανέφερε, η Μόσχα επιχειρεί να επηρεάσει την κοινή γνώμη και να υπονομεύσει τη διεθνή υποστήριξη προς την Ουκρανία.
Παράλληλα, παραδέχθηκε ότι ο φόβος είναι αναπόφευκτος όταν η πόλη δέχεται μαζικές επιθέσεις. Τόνισε, ωστόσο, πως υπάρχει διαφορά ανάμεσα στις δυσκολίες της καθημερινότητας και στον άμεσο κίνδυνο για τη ζωή, υπογραμμίζοντας ότι οι διπλωμάτες έχουν μάθει να προσαρμόζονται στις συνθήκες.
Πύραυλοι, drones και προβλήματα στις υποδομές
Οι ρωσικές επιθέσεις έχουν ενταθεί τους τελευταίους μήνες, με τη χρήση πυραύλων και εκατοντάδων drones. Στο στόχαστρο έχουν βρεθεί όχι μόνο το Κίεβο, αλλά και πόλεις όπως το Χάρκοβο και η Οδησσός.
Οι επιδρομές έχουν πλήξει κρίσιμες υποδομές, μεταξύ των οποίων γέφυρες στον ποταμό Δνείπερο, μονάδες παραγωγής θερμικής ενέργειας, υποσταθμούς ηλεκτροδότησης, σιδηροδρομικές εγκαταστάσεις και σταθμούς. Οι ζημιές έχουν προκαλέσει εκτεταμένες διακοπές ρεύματος, ενώ σε ορισμένες περιπτώσεις η πρωτεύουσα έμεινε χωρίς νερό για ολόκληρο το 24ωρο.
Η κατάσταση είναι ιδιαίτερα ανησυχητική για τις διπλωματικές αποστολές, καθώς οι επιθέσεις έχουν φτάσει και στο ιστορικό κέντρο του Κιέβου. Το γερμανικό προξενείο υπέστη ζημιές σε προηγούμενη επίθεση, ενώ drone συνετρίβη σε νοσοκομείο, σε μικρή απόσταση από τον χώρο εργασίας του Δανού πρέσβη.
Οι πρεσβείες λειτουργούν και ως καταφύγια
Η αντιπροσωπεία της Ευρωπαϊκής Ένωσης στο Κίεβο έχει επίσης υποστεί ζημιές από πυραυλικές και μη επανδρωμένες επιθέσεις. Θραύσματα κατέστρεψαν θωρακισμένα παράθυρα και προκάλεσαν ζημιές σε ορόφους του κτιρίου, χωρίς ευτυχώς να υπάρξουν τραυματισμοί.
Η πρέσβειρα της ΕΕ στην Ουκρανία, Καταρίνα Μάθερνοβα, έχει περιγράψει τις στιγμές πανικού μετά από έκρηξη κοντά στην αντιπροσωπεία. Σύμφωνα με την ίδια, οι εργαζόμενοι έτρεξαν στους διαδρόμους για να προστατευθούν, ενώ οι καπνοί και η ένταση της έκρηξης προκάλεσαν σοκ.
Για την προστασία του προσωπικού, οι εξωτερικοί τοίχοι έχουν ενισχυθεί με σάκους άμμου, ενώ στους διαδρόμους υπάρχουν ειδικά καθίσματα και εξοπλισμός για την παραμονή των εργαζομένων κατά τη διάρκεια των αεροπορικών συναγερμών. Έχουν επίσης τοποθετηθεί πτυσσόμενα κρεβάτια και επιπλέον ντους, ώστε το κτίριο να μπορεί να λειτουργεί ως προσωρινό καταφύγιο για μεγαλύτερα χρονικά διαστήματα.
Ένα μήνυμα ανθεκτικότητας
Η Μάθερνοβα υποστηρίζει ότι οι ρωσικές απειλές αποσκοπούν και στην απομάκρυνση διπλωματών από το Κίεβο, ιδιαίτερα εκπροσώπων χωρών του παγκόσμιου Νότου. Κατά την εκτίμησή της, η παραμονή των ξένων αποστολών αποτελεί σημαντικό στοιχείο της ευρωπαϊκής παρουσίας και ανθεκτικότητας στην Ουκρανία.
Καθώς η χώρα προετοιμάζεται για έναν ακόμη δύσκολο χειμώνα, οι δυτικοί διπλωμάτες θεωρούν ότι η παρουσία τους έχει ιδιαίτερη πολιτική και ψυχολογική αξία. Η παραμονή τους μεταφέρει στην ουκρανική ηγεσία και την κοινωνία το μήνυμα ότι η διεθνής στήριξη δεν υποχωρεί, παρά τον κίνδυνο, τις καταστροφές και τις καθημερινές στερήσεις.