Η Ρεμπέκα Γκρίνσπαν από την Κόστα Ρίκα διατηρεί την πρώτη θέση στην κούρσα για τη διαδοχή του Αντόνιο Γκουτέρες στη θέση του Γενικού Γραμματέα του ΟΗΕ, μετά την πέμπτη άτυπη ψηφοφορία του Συμβουλίου Ασφαλείας.
Η διαδικασία πραγματοποιήθηκε την Τετάρτη 7 Οκτωβρίου, υπό την ελληνική προεδρία του Συμβουλίου. Παρότι η Γκρίνσπαν εξακολουθεί να προηγείται, η υποχώρηση των θετικών ψήφων και η σημαντική αύξηση των αρνητικών δείχνουν ότι δεν έχει επιτευχθεί ακόμη η απαιτούμενη συναίνεση μεταξύ των 15 μελών.
Πρώτη η Γκρίνσπαν, αλλά με αυξημένη αντίσταση
Σύμφωνα με τα ανεπίσημα αποτελέσματα, η υποψήφια από την Κόστα Ρίκα έλαβε εννέα ψήφους «ενθάρρυνσης» και έξι «αποθάρρυνσης», χωρίς ουδέτερη ψήφο. Στην προηγούμενη ψηφοφορία, στις 29 Σεπτεμβρίου, είχε συγκεντρώσει δέκα θετικές, τρεις αρνητικές και δύο ουδέτερες ψήφους.
Η μεταβολή αυτή, με τις αρνητικές ψήφους να διπλασιάζονται, καταδεικνύει τις δυσκολίες που εξακολουθεί να αντιμετωπίζει η υποψηφιότητά της, παρά το γεγονός ότι παραμένει στην κορυφή της κατάταξης.
Ο Γκρόσι στη δεύτερη θέση
Δεύτερος κατατάχθηκε ο Ραφαέλ Γκρόσι, επικεφαλής του Διεθνούς Οργανισμού Ατομικής Ενέργειας και υποψήφιος από την Αργεντινή. Ο Γκρόσι έλαβε έξι θετικές, επτά αρνητικές και δύο ουδέτερες ψήφους, υποχωρώντας από τις οκτώ θετικές ψήφους που είχε εξασφαλίσει στον τέταρτο γύρο.
Σημαντική πτώση κατέγραψε και η Κάρολιν Ροντρίγκες Μπιρκέτ από τη Γουιάνα, η οποία συγκέντρωσε πέντε θετικές, εννέα αρνητικές και μία ουδέτερη ψήφο, έναντι οκτώ θετικών και έξι αρνητικών στην προηγούμενη διαδικασία.
Ο πρώην πρόεδρος της Σενεγάλης, Μακί Σαλ, έλαβε πέντε θετικές και δέκα αρνητικές ψήφους, ενώ ο Ολάρα Οτούνου από την Ουγκάντα συγκέντρωσε τρεις θετικές και δώδεκα αρνητικές.
Η Μαρία Φερνάντα Εσπινόσα από τον Ισημερινό έλαβε τρεις θετικές, εννέα αρνητικές και τρεις ουδέτερες ψήφους. Η Ιβόν Α-Μπάκι, επίσης από τον Ισημερινό, δεν εξασφάλισε καμία θετική ψήφο, καθώς καταγράφηκαν δεκατέσσερις αρνητικές και μία ουδέτερη.
Η ελληνική προεδρία και η επόμενη φάση
Η πέμπτη ψηφοφορία πραγματοποιήθηκε κατά τη διάρκεια της ελληνικής προεδρίας του Συμβουλίου Ασφαλείας για τον Οκτώβριο. Πρόεδρος του Συμβουλίου ήταν η μόνιμη αντιπρόσωπος της Ελλάδας στον ΟΗΕ, πρέσβης Αγλαΐα Μπαλτά.
Η Ελληνίδα διπλωμάτης επιβεβαίωσε την ολοκλήρωση της διαδικασίας, διευκρινίζοντας ότι κάθε υποψήφιος θα ενημερωθεί για τα αποτελέσματα μέσω της μόνιμης αντιπροσωπείας της χώρας που υπέβαλε την υποψηφιότητά του.
Τα αποτελέσματα των άτυπων ψηφοφοριών δεν δημοσιοποιούνται επίσημα από το Συμβούλιο Ασφαλείας, όμως διαρρέουν συνήθως μετά την ολοκλήρωση κάθε γύρου. Μέχρι στιγμής, η διαδικασία διεξάγεται χωρίς να γίνεται διάκριση μεταξύ των ψήφων των πέντε μόνιμων μελών και εκείνων των δέκα εκλεγμένων μελών.
Σε κάθε υποψήφιο αντιστοιχεί μία από τρεις επιλογές: «ενθάρρυνση», «αποθάρρυνση» ή «χωρίς γνώμη». Το ενδιαφέρον επικεντρώνεται πλέον στο ενδεχόμενο να χρησιμοποιηθούν ψηφοδέλτια διαφορετικού χρώματος, πιθανότατα στον επόμενο γύρο, ώστε να καταστεί σαφές εάν κάποιος υποψήφιος αντιμετωπίζει την αντίθεση ενός ή περισσότερων μόνιμων μελών.
Τα μόνιμα μέλη του Συμβουλίου Ασφαλείας είναι οι Ηνωμένες Πολιτείες, η Ρωσία, η Κίνα, η Γαλλία και το Ηνωμένο Βασίλειο. Η διάκριση των ψήφων τους θεωρείται καθοριστική, καθώς για να προωθηθεί η σύσταση προς τη Γενική Συνέλευση απαιτούνται τουλάχιστον εννέα θετικές ψήφοι και να μην ασκηθεί βέτο από μόνιμο μέλος.
Η διαδικασία επιλογής του νέου Γενικού Γραμματέα
Με βάση το άρθρο 97 του Καταστατικού Χάρτη των Ηνωμένων Εθνών, ο Γενικός Γραμματέας διορίζεται από τη Γενική Συνέλευση έπειτα από σύσταση του Συμβουλίου Ασφαλείας.
Οι άτυπες ψηφοφορίες δεν είναι δεσμευτικές. Χρησιμοποιούνται για να αποτυπωθούν οι συσχετισμοί, να εντοπιστούν οι υποψηφιότητες που συγκεντρώνουν τη μεγαλύτερη υποστήριξη και να εξεταστεί εάν μπορεί να διαμορφωθεί ευρύτερη συναίνεση.
Η φετινή διαδικασία εξελίσσεται με πιο αργούς ρυθμούς σε σύγκριση με το 2016. Τότε, το Συμβούλιο Ασφαλείας είχε υιοθετήσει ήδη από τις 6 Οκτωβρίου την απόφαση 2311, με την οποία πρότεινε τον Αντόνιο Γκουτέρες για τη θέση του Γενικού Γραμματέα.