Με αντι-NAVTEX απάντησε η Ελλάδα στην τουρκική αγγελία για τις έρευνες του γαλλικού πλοίου Abeille Marengo, το οποίο απέπλευσε από το Ηράκλειο με προορισμό την περιοχή της ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας-Κύπρου.
Στην ελληνική αγγελία αναφέρεται ότι η τουρκική NAVTEX FA76-1127/26 εκδόθηκε από μη εξουσιοδοτημένο σταθμό και είναι «άκυρη και στερείται οποιασδήποτε ισχύος». Παράλληλα, η Αθήνα υπογραμμίζει ότι σε σημαντικό τμήμα της περιοχής των ερευνών, το οποίο περιλαμβάνεται στις αναφερόμενες συντεταγμένες, εφαρμόζεται η ελληνική δικαιοδοσία στην Αποκλειστική Οικονομική Ζώνη και την υφαλοκρηπίδα.
Οι έρευνες αφορούν την εγκατάσταση του υποθαλάσσιου καλωδίου του Great Sea Interconnector (GSI), έργου που έχει χαρακτηριστεί ως Έργο Κοινού Ενδιαφέροντος της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Σύμφωνα με την ελληνική αντι-NAVTEX, οι εργασίες θα πραγματοποιηθούν βάσει των ελληνικών αδειών υπ’ αριθ. 31373/07.06.2024, 9020/11.02.2026 και 65808/06.11.2026.
Η ελληνική πλευρά επισημαίνει επίσης ότι οι γραμμές που περιγράφονται από τις γεωγραφικές συντεταγμένες βρίσκονται εντός της περιοχής ευθύνης της Ελληνικής Υπηρεσίας NAVTEX. Ως εκ τούτου, ο σταθμός NAVTEX Ηρακλείου έχει, σύμφωνα με την Αθήνα, την αποκλειστική αρμοδιότητα έκδοσης σχετικών αγγελιών στη συγκεκριμένη περιοχή.
Η ελληνική NAVWARN HA15-1411/26 χαρακτηρίζεται έγκυρη και σε ισχύ, ενώ η αντι-NAVTEX προβλέπεται να ακυρωθεί στις 20 Μαρτίου 2027 και ώρα 00:01 UTC.
Η τουρκική NAVTEX
Η τουρκική NAVTEX εκδόθηκε το βράδυ της Τρίτης και ανέφερε ότι οι θαλάσσιες επιστημονικές έρευνες θα διεξαχθούν σε γραμμές που, σύμφωνα με την Άγκυρα, είχαν συντονιστεί με τις αρμόδιες τουρκικές Αρχές και για τις οποίες είχε εξασφαλιστεί η συναίνεσή τους.
Η Τουρκία υποστήριξε ότι οι δραστηριότητες, για την πόντιση του υποθαλάσσιου καλωδίου από το Abeille Marengo, θα πραγματοποιηθούν από τις 10 Νοεμβρίου 2026 έως τις 19 Μαρτίου 2027 εντός της περιοχής αρμοδιότητας του τουρκικού συστήματος NAVTEX και της τουρκικής υφαλοκρηπίδας στην Ανατολική Μεσόγειο, όπως αυτή έχει γνωστοποιηθεί στα Ηνωμένα Έθνη.
Η τουρκική αγγελία περιλαμβάνει δύο σειρές συντεταγμένων και ζητά ευρεία αγκυροβολία δύο ναυτικών μιλίων. Η συγκεκριμένη διατύπωση προκάλεσε την άμεση αντίδραση της Αθήνας, καθώς οι ελληνικές Αρχές θεωρούν ότι η τουρκική NAVTEX εκδόθηκε μεταγενέστερα και δεν μπορεί να επηρεάσει την πορεία του πλοίου ή τη νομιμότητα των ερευνών που έχουν εγκριθεί από την Ελλάδα και την Κύπρο.
Η θέση του ελληνικού ΥΠΕΞ
Κύκλοι του ελληνικού υπουργείου Εξωτερικών ανέφεραν ότι η Ελλάδα και η Κύπρος ήταν οι μόνες χώρες στις οποίες υποβλήθηκε αίτημα για άδεια εργασιών και οι μόνες που εξέδωσαν τις σχετικές εγκρίσεις.
Όπως σημείωσαν, μετά την έκδοση και δημοσιοποίηση της ελληνικής NAVTEX έγινε γνωστή η ακριβής πορεία του πλοίου. Η κίνηση του Abeille Marengo πραγματοποιείται βάσει της αγγελίας των ελληνικών Αρχών, ενώ η τουρκική NAVTEX, η οποία εκδόθηκε αργότερα, δεν μεταβάλλει τα δεδομένα.
Οι ίδιοι κύκλοι υπογράμμισαν ότι η τουρκική αγγελία δεν αναφέρεται σε έκδοση άδειας, καθώς δεν είχε υποβληθεί σχετικό αίτημα προς την τουρκική πλευρά. Παράλληλα, είχε προαναγγελθεί ότι η ελληνική κυβέρνηση θα προχωρούσε στην προσήκουσα αντίδραση με βάση το διεθνές δίκαιο.
Παπασταύρου: Δεν ζητήθηκε τουρκική άδεια
Στη Βουλή, ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας Σταύρος Παπασταύρου κάλεσε τους βουλευτές να μην «πέφτουν στην παγίδα» της τουρκικής ανακοίνωσης.
«Η Τουρκία έβγαλε μια NAVTEX, έδωσε μια συγκατάθεση, χωρίς αυτό να της ζητηθεί από την εταιρεία», ανέφερε χαρακτηριστικά. Ο υπουργός τόνισε ότι η γαλλική εταιρεία υπέβαλε αιτήματα για άδεια εργασιών μόνο στην Ελλάδα και την Κύπρο και ότι το πλοίο ξεκίνησε τις δραστηριότητές του βάσει της ελληνικής NAVTEX.
Ο κ. Παπασταύρου σημείωσε ακόμη ότι οι συντεταγμένες και η πορεία του πλοίου είχαν δημοσιοποιηθεί μέσω της ελληνικής αγγελίας, ενώ επανέλαβε πως δεν υπήρξε αίτημα από τη γαλλική εταιρεία προς την Τουρκία.
Απέπλευσε από το Ηράκλειο το Abeille Marengo
Το γαλλικό ερευνητικό πλοίο απέπλευσε λίγο μετά τις 18:00 από το λιμάνι του Ηρακλείου, με αρχικό προορισμό την περιοχή της Καρπάθου.
Σε κοινή ανακοίνωση, η Great Sea Interconnector Α.Ε. και ο ΑΔΜΗΕ ανέφεραν ότι το Abeille Marengo ξεκίνησε τις προβλεπόμενες εργασίες έρευνας βυθού για την ανάπτυξη και την πόντιση του καλωδίου ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας-Κύπρου.
Σύμφωνα με την ανακοίνωση, το πλοίο θα πραγματοποιήσει αρχικά εργασίες βαθμονόμησης του εξοπλισμού του και στη συνέχεια θα προχωρήσει στις έρευνες, όπως προβλέπεται στις NAVTEX που έχουν εκδοθεί από τις αρμόδιες ελληνικές και κυπριακές Αρχές. Αργά το ίδιο βράδυ, το πλοίο βρισκόταν βορειοδυτικά του Ηρακλείου, όπου εκτιμάται ότι πραγματοποιούσε τις εργασίες βαθμονόμησης πριν συνεχίσει την πορεία του.