Στην τελική φάση του σχεδιασμού βρίσκεται η νέα δράση επιδότησης για την αγορά αντλιών θερμότητας και ηλιακών θερμοσιφώνων, με συνολικό προϋπολογισμό 200 εκατ. ευρώ. Το πρόγραμμα αναμένεται να αφορά περίπου 100.000 νοικοκυριά, μειώνοντας σημαντικά το κόστος αντικατάστασης παλαιών και ενεργοβόρων συστημάτων.
Παρότι οι βασικοί όροι της δράσης έχουν σε μεγάλο βαθμό καθοριστεί, η ακριβής ημερομηνία έναρξης των αιτήσεων δεν έχει ακόμη ανακοινωθεί. Η ενεργοποίηση της πλατφόρμας θα εξαρτηθεί από την επιλογή του συμβούλου που θα υποστηρίξει τεχνικά και οργανωτικά την εφαρμογή του προγράμματος.
Ποιοι θα μπορούν να επωφεληθούν
Η νέα χρηματοδοτική παρέμβαση εντάσσεται στον σχεδιασμό για τη μείωση του ενεργειακού κόστους και τη βελτίωση της ενεργειακής αποδοτικότητας των κατοικιών. Μέσω της δράσης θα χρηματοδοτηθεί η αντικατάσταση συστημάτων θέρμανσης και παραγωγής ζεστού νερού χρήσης.
Από τους περίπου 100.000 δικαιούχους, εκτιμάται ότι:
- 68.000 νοικοκυριά θα ενισχυθούν για την εγκατάσταση ηλιακού θερμοσίφωνα.
- 32.000 νοικοκυριά θα λάβουν χρηματοδότηση για την εγκατάσταση αντλίας θερμότητας.
Η επιδότηση θα ανέρχεται στο 50% της επιλέξιμης δαπάνης. Για τα ευάλωτα νοικοκυριά προβλέπεται αυξημένο ποσοστό ενίσχυσης, το οποίο θα φτάνει το 55%.
Πώς θα επιλέγονται οι δικαιούχοι
Μία από τις βασικές αλλαγές σε σχέση με προηγούμενα προγράμματα αφορά τον τρόπο επιλογής των ωφελούμενων. Ο σχεδιασμός προβλέπει, σύμφωνα με τις διαθέσιμες πληροφορίες, σύστημα χρονικής προτεραιότητας.
Με βάση αυτό το μοντέλο, οι επιδοτήσεις θα δεσμεύονται για τις πρώτες πλήρεις και επιλέξιμες αιτήσεις. Επομένως, η ταχύτητα υποβολής αναμένεται να διαδραματίσει καθοριστικό ρόλο, υπό την προϋπόθεση ότι ο ενδιαφερόμενος πληροί όλα τα κριτήρια και έχει καταθέσει τα απαιτούμενα δικαιολογητικά.
Η διαδικασία αυτή εκτιμάται ότι θα περιορίσει τον χρόνο αναμονής για την έγκριση των αιτήσεων. Παράλληλα, όμως, καθιστά απαραίτητη την έγκαιρη προετοιμασία των νοικοκυριών, καθώς τυχόν ελλείψεις στον φάκελο μπορεί να επηρεάσουν την επιλεξιμότητα ή τη σειρά προτεραιότητας.
Σταδιακά θα διατίθενται τα κονδύλια
Τα 200 εκατ. ευρώ δεν αναμένεται να διατεθούν εξ ολοκλήρου από την πρώτη ημέρα. Αντίθετα, εξετάζεται η προκήρυξη διαδοχικών κύκλων, καθένας από τους οποίους θα διαθέτει περιορισμένο προϋπολογισμό.
Ο προϋπολογισμός κάθε κύκλου εκτιμάται ότι μπορεί να κυμαίνεται από 10 έως 30 εκατ. ευρώ. Μετά την ολοκλήρωση ενός κύκλου θα ακολουθεί ο επόμενος, έως ότου εξαντληθούν οι συνολικοί διαθέσιμοι πόροι.
Η σταδιακή διάθεση της χρηματοδότησης έχει ως στόχο να αποτραπεί η συγκέντρωση μεγάλου αριθμού αιτήσεων και να περιοριστούν οι καθυστερήσεις που έχουν παρατηρηθεί σε προηγούμενες δράσεις ενεργειακής αναβάθμισης.
Γιατί δεν έχει οριστεί ακόμη ημερομηνία έναρξης
Το βασικό ζήτημα που παραμένει ανοιχτό αφορά την επιλογή του φορέα ή συμβούλου που θα αναλάβει την υποστήριξη της δράσης. Το υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας εξετάζει δύο εναλλακτικές λύσεις.
Η πρώτη είναι η παράταση της συνεργασίας με τον σύμβουλο του προηγούμενου προγράμματος «Αλλάζω Σύστημα Θέρμανσης και Θερμοσίφωνα». Σε αυτή την περίπτωση, θα μπορούσε να αποφευχθεί ένας νέος διαγωνισμός και η προκήρυξη της δράσης να προχωρήσει ταχύτερα.
Η δεύτερη επιλογή, η οποία φαίνεται να συγκεντρώνει περισσότερες πιθανότητες, είναι η διεξαγωγή νέου διαγωνισμού. Η διαδικασία αυτή θα απαιτήσει χρόνο για την προκήρυξη, την αξιολόγηση των προσφορών και την ανάθεση της σύμβασης.
Εφόσον επιλεγεί η λύση του νέου διαγωνισμού, η έναρξη των αιτήσεων ενδέχεται να μεταφερθεί εντός του 2027. Μέχρι στιγμής δεν έχει προσδιοριστεί συγκεκριμένη ημερομηνία.
Τι θα καλύπτει η επιδότηση
Η οικονομική ενίσχυση αναμένεται να καλύπτει σημαντικό μέρος της δαπάνης για την αγορά και την εγκατάσταση του επιλέξιμου εξοπλισμού. Ωστόσο, τα ακριβή ανώτατα ποσά, οι επιμέρους κατηγορίες δαπανών και τα τεχνικά χαρακτηριστικά των συστημάτων θα καθοριστούν στον επίσημο οδηγό του προγράμματος.
Οι ηλιακοί θερμοσίφωνες μπορούν να περιορίσουν την κατανάλωση ηλεκτρικής ενέργειας για την παραγωγή ζεστού νερού, ενώ οι αντλίες θερμότητας είναι δυνατό να μειώσουν τις ανάγκες θέρμανσης, ιδιαίτερα όταν αντικαθιστούν παλαιές και λιγότερο αποδοτικές εγκαταστάσεις.
Οι ενδιαφερόμενοι θα πρέπει να περιμένουν τη δημοσίευση της επίσημης πρόσκλησης, όπου θα αναφέρονται αναλυτικά τα κριτήρια συμμετοχής, τα απαιτούμενα δικαιολογητικά, οι επιλέξιμες δαπάνες και η διαδικασία υποβολής των αιτήσεων.