Η εκλογική ήττα των Ρεπουμπλικανών στις Ηνωμένες Πολιτείες προκαλεί αναταράξεις στο στρατόπεδο του Ντόναλντ Τραμπ, με τον αντιπρόεδρο Τζέι Ντι Βανς να αποδίδει μεγάλο μέρος του αποτελέσματος στον πόλεμο με το Ιράν και τον Ντόναλντ Τραμπ Τζούνιορ να δηλώνει δημόσια τη στήριξή του.
Οι Ρεπουμπλικανοί έχασαν τον έλεγχο τόσο της Βουλής των Αντιπροσώπων όσο και της Γερουσίας, καθώς οι ψηφοφόροι εξέφρασαν τη δυσαρέσκειά τους για την πορεία της κυβέρνησης. Η άνοδος των τιμών της βενζίνης, οι συνέπειες των δασμών, ο πληθωρισμός και η στρατιωτική σύγκρουση με το Ιράν φαίνεται ότι επηρέασαν καθοριστικά την εκλογική συμπεριφορά.
Ο Βανς αποδίδει την ήττα στον πόλεμο
Με την ανακοίνωση των αποτελεσμάτων, ο Τζέι Ντι Βανς δημοσίευσε εκτενή ανάρτηση στην πλατφόρμα X, υποστηρίζοντας ότι η βασική αιτία της ήττας ήταν η πολεμική σύγκρουση. «Ο λόγος που χάσαμε είναι ο πόλεμος. Ο ίδιος ο πρόεδρος το είπε χθες το βράδυ», έγραψε, σε μια τοποθέτηση που ερμηνεύτηκε ως έμμεση κριτική στη στρατηγική του Ντόναλντ Τραμπ.
Ο αντιπρόεδρος κάλεσε όσους στήριξαν τη στρατιωτική επέμβαση να αναλάβουν την ευθύνη για το πολιτικό κόστος. Όπως ανέφερε, εάν η άποψη είναι ότι η σύγκρουση άξιζε ακόμη και την απώλεια της Γερουσίας για τα επόμενα χρόνια, αυτή θα πρέπει να διατυπωθεί ανοιχτά και με ειλικρίνεια.
Η παρέμβαση του Βανς απέκτησε ιδιαίτερη βαρύτητα, καθώς θεωρείται ένα από τα πρόσωπα που θα μπορούσαν να διεκδικήσουν το χρίσμα των Ρεπουμπλικανών στις προεδρικές εκλογές του 2028. Ο Ντόναλντ Τραμπ Τζούνιορ συμφώνησε δημόσια με τον αντιπρόεδρο, δηλώνοντας ότι προσυπογράφει κάθε λέξη της ανάρτησής του.
Η στάση του Τραμπ και οι αιχμές για το 2028
Σύμφωνα με δημοσιεύματα αμερικανικών μέσων ενημέρωσης, η τοποθέτηση του Βανς ήρθε σε αντίθεση με τη στάση του προέδρου, ο οποίος επιχείρησε να υποβαθμίσει τη σημασία της εκλογικής ήττας. Ο Τραμπ έχει δηλώσει ότι δεν θεωρεί το αποτέλεσμα προσωπική αποτυχία, καθώς ο ίδιος δεν ήταν υποψήφιος, παρά το γεγονός ότι είχε πραγματοποιήσει εκστρατεία υπέρ των Ρεπουμπλικανών υποψηφίων.
Ο πρόεδρος αναγνώρισε πάντως ότι ο πόλεμος συνέβαλε σημαντικά στην ήττα του κόμματός του. Παράλληλα, υπερασπίστηκε την απόφαση για τη στρατιωτική επέμβαση, υποστηρίζοντας ότι δεν θα μπορούσε να επιτρέψει στο Ιράν να αποκτήσει πυρηνικό όπλο. Σε δηλώσεις του, σημείωσε επίσης ότι η αύξηση των τιμών των καυσίμων αποτέλεσε βραχυπρόθεσμο κόστος για έναν, όπως υποστήριξε, μακροπρόθεσμο στόχο.
Όταν ρωτήθηκε για το ενδεχόμενο ο Βανς να είναι υποψήφιος για την προεδρία το 2028, ο Τραμπ απέφυγε να τον στηρίξει ξεκάθαρα, αφήνοντας ανοιχτό το ενδεχόμενο να μην είναι εκείνος ο υποψήφιος του κόμματος.
Επιφυλάξεις πριν από την έναρξη της σύγκρουσης
Ρεπορτάζ αναφέρουν ότι ο Βανς είχε εκφράσει ιδιωτικά τις αντιρρήσεις του στον Τραμπ πριν από την έναρξη του πολέμου. Για μεγάλο διάστημα, ωστόσο, απέφυγε την ανοιχτή αντιπαράθεση και καλούσε τους υποστηρικτές της κυβέρνησης να δείξουν υπομονή, υποστηρίζοντας ότι η σύγκρουση δεν θα εξελισσόταν σε έναν ακόμη παρατεταμένο πόλεμο στη Μέση Ανατολή.
Αντίστοιχες επιφυλάξεις φέρεται να είχε εκφράσει και ο υπουργός Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο, ο οποίος φέρεται να είχε συμβουλεύσει τον πρόεδρο να κινηθεί προσεκτικά. Η δημόσια παρουσία του στο ζήτημα περιορίστηκε, ιδιαίτερα όταν έγινε σαφές ότι η επιχείρηση δεν θα ολοκληρωνόταν τόσο γρήγορα όσο είχε αρχικά εκτιμηθεί.
Οι μετριοπαθείς ψηφοφόροι έκριναν το αποτέλεσμα
Τα στοιχεία της εκλογικής αναμέτρησης δείχνουν ότι οι Δημοκρατικοί ενίσχυσαν την παρουσία τους στους μετριοπαθείς ψηφοφόρους, κερδίζοντας κρίσιμες έδρες που κατείχαν προηγουμένως Ρεπουμπλικανοί. Περίπου τα δύο τρίτα των μετριοπαθών ψηφοφόρων φέρεται να στήριξαν Δημοκρατικούς υποψηφίους στη Βουλή των Αντιπροσώπων.
Παράλληλα, μεγάλο ποσοστό των μετριοπαθών εκτίμησε ότι το Κογκρέσο δεν ασκεί επαρκή έλεγχο στην προεδρία, ενώ πολλοί δήλωσαν ότι αντιμετώπισαν οικονομικές δυσκολίες τον τελευταίο χρόνο λόγω του πληθωρισμού. Η δυσαρέσκεια για το κόστος ζωής, σε συνδυασμό με τις υψηλές τιμές των καυσίμων και την αμφισβήτηση της στρατιωτικής πολιτικής, διαμόρφωσε ένα δύσκολο πολιτικό περιβάλλον για τους Ρεπουμπλικανούς.